Utrata słuchu u dzieci w pierwszej kolejności wpływa na zdolność przyswajania języka, rozwoju mowy, a w konsekwencji ograniczenie możliwości komunikacyjnych i poznawczych.
Niemowlęta z wadą słuchu krzyczą, płaczą, pomrukują, a następnie głużą dokładnie tak samo, jak ich słyszący rówieśnicy. Choć wiele dzieci głuchych zaczyna też gaworzyć, czyli budować ciągi sylab, to na tym etapie brak słuchu daje o sobie znać. Dziecko niesłyszące już nie bawi się dźwiękiem własnego głosu ani głosem innych osób. Powoli traci dla dźwięków zainteresowanie. Nie słysząc, nie jest w stanie ich naśladować.
Samo zastosowanie aparatów słuchowych bądź wszczep implantu ślimakowego nie jest warunkiem wystarczającym do opanowania rozumienia mowy i mówienia. Percepcja słuchowa musi się rozwijać w toku rehabilitacji, której podstawą jest systematyczny trening słuchowy. Pamiętajmy o tym, ze to nie ucho słyszy lecz mózg! Tylko systematyczna terapia logopedyczna stwarza dzieciom niesłyszącym szansę nabycia języka tak jak słyszący rówieśnicy.
Proces terapii logopedycznej dzieci z wadą słuchu jest długotrwały i uzależniony od wielu czynników. Najważniejszym z nich jest zaangażowanie środowiska rodzinnego. Rehabilitacja dziecka z wadą słuchu oznacza więc działania wychowawcze, które wspierają rozwój dziecka ze szczególnym uwzględnieniem możliwości komunikowania się. Działania te podejmowane muszą być przez rodziców w domu w ścisłej współpracy z terapeutami. Terapia logopedyczna w przypadku wad słuchu zajmuje się nie korygowaniem wad wymowy, lecz jest kompleksowa, tzn. kształci, rozwija i usprawnia wszystkie funkcje psychiczne i słuchowe, by dziecko nabyło umiejętności językowe od podstaw.
Praca odbywa się głównie metodą audytywno-werbalną i oznacza naukę mowy na drodze słuchowej wg zasady „słuchaj i patrz”. Jest to metoda zakładająca konieczność wykorzystania, tj. stymulacji resztek słuchu dziecka niesłyszącego, w celu naturalnego rozwinięcia mowy. Nauka komunikowania się dziecka i przyswajanie języka odbywa się w spontanicznych, naturalnych interakcjach z rodzicami. Stosują oni często metodę audytywno-werbalną intuicyjnie, stymulując nie tylko słuch i mowę dziecka ale cały rozwój. Dzieje się tak, gdyż rodzice naśladują (nazywają) niewerbalne zachowania swojego dziecka, naśladują jego wokalizację i intonację.
Pracując metodą audytywno- werbalną stwarzamy dziecku szanse wychowywania się w środowisku rodzinnym, wśród rówieśników; uczęszczania do przedszkoli i szkół masowych, umożliwiając niezależność i uczestnictwo w społeczeństwie słyszących. Mając na uwadze także rehabilitację nie tylko dzieci z wadą słuchu, ale także z innymi zaburzeniami językowymi, metoda audytywno-werbalna jest również propozycją stymulacji rozwoju wszystkich dzieci, w szczególności tych, których rozwój jest zaburzony.
Korzystamy z różnorodnych pomocy dydaktycznych, które są również wskazówką dla rodzica i zapewniają kontynuacje zadań w domu. Rodzice uczestniczą w zajęciach po to, by mogli obserwować sposób pracy z dzieckiem, nauczyć się nowych zabaw i ćwiczeń.
Zajęcia indywidualne są przede wszystkim wskazówką dla rodzica, który aktywnie uczestniczy w zajęciach. W trakcie lub po zajęciach rodzic otrzymuje wskazówki dotyczące pracy w domu. Co to znaczy? Odnosi się to nie tylko do organizowania godzinnych zajęć każdego dnia ale także do zmiany stylu życia całej rodziny, by tak naprawdę rehabilitacja mogła odbywać się od momentu kiedy dziecko się obudzi do momentu, w którym zaśnie. Oznacza to, że cały czas, podczas każdej czynności, którą wykonujemy z dzieckiem, wykorzystujemy możliwość stymulowania jego rozwoju, głównie językowego. Robić z dzieckiem jak najwięcej rzeczy razem. Towarzyszyć dziecku w zabawie i włączać je do własnych obowiązków i czynności: sprzątania, mycia naczyń, lepienia ciasta, ubierania, zakupów, prac ogrodowych, itp. I starać się zawsze komentować językiem i ciałem wszystko to, co robicie i co się dzieje wokół was.
